الف) بحرانهاي طبيعي:

بحرانهايي هستند كه در اثر حركت لايه هاي زمين و آب و هوا به وجود    مي آيند، كه ممكن است در اشكال زير خود را نشان بدهد، رانش زمين، زلزله، گردباد، خشكسالي، آتشفشان.

•    زلزله

صفحات زمين حدود 300 ميليون سال است كه در اين كره جا به جا مي شوند، نيرويي كه آنها را به حركت در مي آورد درون زمين قرار دارد و تا زماني كه اين سياره سرد و مرده شود باقي خواهد بود.

صفحات موجود بر روي نقشه كنوني، ده ميليون سال بعد هم تقريبا چنين وضعي خواهند داشت. بعضي از آنها در لبه اي كه به زير صفحه صفحه اي ديگر ميلغزند و به درون ناحيه  فرو رانش ميروند و مقداري كوچكتر خواهند شد. همچنين در محلهايي كه گدازه ها بالا مي آيند و سرد ميشود، سنگها شكل خواهند گرفت و نواحي جديدي پديد خواهند آمد.

• رانش زمين

سست شدن قسمتهاي زيري زيرزميني در اثر بالا آمدن سطح آبهاي زيرزميني باعث حركت لايه هاي زيري شده و در افزايش حركت زمين در بخشي شروع به حركت ميكند كه باعث تخريب و مرگ و مير ميشود رانش زمين گويند.

• سيل

حجم آب فراوان و خروشاني است كه بر اثر بالا آمدن از سطح رودخانه، كانال، سد، دريا يا درياچه اي ناگهان اراضي پيرامون خود را فرا ميگيرد.

موضوع مهم- بعضي از دانشمندان بر اين باورند كه گرم شدن زمين و تأثيرات ناشي از پديده ال نينو  عامل وقوع بيشتر سيلها مي باشد. آيا اين پديده بخشي از چرخه طبيعي شرايط آب و هوايي دنيا به شمار ميروند يا اين كه خودمان عامل وقوع بعضي از سيلها هستيم ؟ دانشمندان بر اين نكته نيز تأكيد دارند كه انسان با قطع درختان جنگل كه فرسايش خاك را به دنبال دارد و نيز با تغيير مسير رودخانه ها شرايط لازم براي جاري شدن سيلهاي ويرانگر را فراهم ميكند.

• آتشفشان

آتشفشان سوراخي در پوسته سياره است كه سنگ مذاب، گدازه (لاوا)، خاكستر و گاز از آن به بيرون فوران ميكند.

سنگ مذاب با دماي  1200 درجه سلسيوس  از دهانه كوچك آتشفشان خارج مي شود. گدازه از شيب مخروط آتشفشان به پايين سرازير مي شود، تا جايي كه سرد و سخت شود.

• خشكسالي

خشكسالي در اثر يك دوره بلند بي آبي پديد مي آيد، بعضي وقتها به مدت چندين سال باران     نمي بارد و خشكسالي روي ميدهد.آنوقت رودخانه ها و نهرها خشك مي شوند، آب سدها تبخير مي شوند، منابع آبهاي زير زميني مي خشكند. محصولات كشاورزي از بين ميروند، زندگي انسانها و موجودات زنده اعم از حيوانات و گياهان، به خطر مي افتد و خشكسالي به صورت يك بلاي طبيعي در مي آيد.

• لايه ازون

اشعه فرابنفش- بي (UV-B ) توسط ازون جذب ميشود و همزمان باعث شكسته ازون به شكل ديگري از اكسيژن ميشود. اين اتمهاي اكسيژن دوباره با ساير اتمهاي اكسيژن شكسته، يكي ميشوند و ازون را تشكيل ميدهند در شرايط طبيعي ميزان ازون يكسان باقي مي ماند.

لايه ازون در التراتوسفر در فاصله 11 تا 50 كيلومتري از سطح دريا قرار دارد، تنها يك ميليونيم از استراتوسفر را گاز ازون تشكيل ميدهد، اما وجود همين ازون بسيار ضروري است.

ازون موجود در اين لايه مانند يك صافي عمل ميكند و اشعه فرابنفش بي (UV-B) را كه قسمت كوچكي از اشعه فرابنفش را تشكيل ميدهد و باعث آفتاب سوختگي ميشود.

• تعريف عمل لايه ازون

عمل لايه ازون عبارت است از اینکه زمين را در برابر تابش اشعه هاي پر قدرت مخرب خورشيد مصون نگه ميدارد.

• شكاف در لايه ازون

يكي از دلائل به وجود آمدن حفره در ازون، وجود نوعي ماده شيميايي مصنوعي در جو، به نام كلروفلوئور كربن مي باشد. نور خورشيد باعث شكسته شدن مولكولهاي اين ماده ميشود و در نتيجه كلر آزاد ميشود. تك تك اتمهاي كلر به مولكولهاي ازون حمله مي كنند، يك اتم كلر مي تواند 100 هزار مولكول ازون را از بين ببرد و در اثر ازدياد اتمهاي كلر و از بين رفتن مولكولهاي لايه ازون در آن شكاف (يا حفره) ايجاد ميشود.

• اثرات گلخانه اي

گازهاي گلخانه اي آن دسته از تشعشات خورشيدي را كه طول موج كوتاه دارند وارد جو مي كنند. اما مقداري از تشعشات داراي موج بلند را كه از سطح زمين منعكس ميشوند محبوس ميكنند. اثر گلخانه اي زماني روي ميدهد كه مقداري از انرژي خورشيد دوباره از زمين منعكس شود، توسط بي آب و تعدادي از گازها، ازجمله دي اكسيد كربن محبوس شود.

(اثر گلخانه اي موجب گرم شدن زمين ميشود. در شرايط عادي گازهاي گلخانه اي، زمين را 33 درجه بيشتر از آنكه اگر گازهاي گلخانه اي وجود نداشته باشند، گرم نگه ميدارند. اين تأثير گرمازاييدر شرايط عادي بسيار خوب و مطلوب است. اما در اثر سوختن سوختهاي فسيلي و جنگلهاي باراني گازهاي گلخانه اي بيشتري وارد جو ميشوند و در نتيجه موجب افزايش دماي زمين ميشوند.)

• بارانهاي اسيدي

باران يكي از لازمه هاي اساسي حيات است. آبي كه از باران بدست مي آيد اساس تمامي حيات موجودات زنده روي زمين است. اين آب براي آبياري محصولات كشاورزي و تأمين غذاي مصرفي خودمان و نيز حيواناتي كه از گوشت و شيرشان استفاده مي كنيم به كار ميرود.

هرچند كه باران در حالت طبيعي خاصيت اسيدي دارد، اما ميزان اسيدتيد آن توسط آلودگيهاي ناشي از كارخانه ها، نيروگاهها، خودروها و خانه ها، همچنان رو به افزايش است و نام باران اسيدي واژه ايست كه براي بيان اين مشكل بكار ميرود.

• بيماريهاي صعب العلاج

در دنياي كنوني بسياري از بيماريهاي مهلك مهار شده اند، بيماريهايي كه باعث از بين رفتن تعداد كثيري از مردم ميشدند، اما هر چه علم بيشتر ميشود انواع بيماريهاي مهلك و فاجعه آفرين بيشتري شناخته ميشوند كه از انواع آنها مي توان ايدز، سرطان، قندخون، كلسترول بالاي خون، سكته هاي زودرس و غيره نام برد.